Cümle Tamamlama
Eksik bırakılan bir cümleyi, anlamına uygun bir sözcük ekleyerek tamamlarız.
🧩 Konuyu tanıyalım
Bazen bir cümlenin içindeki sözcüklerden biri eksik bırakılır. Bu durumda cümlenin ne anlattığını düşünür ve eksik yere anlama uygun sözcüğü getiririz.
Cümleye eklediğimiz sözcük hem diğer sözcüklerle uyumlu olmalı hem de cümleyi anlamlı biçimde tamamlamalıdır.
📌 Kuralı öğrenelim
Cümleyi yalnızca herhangi bir sözcükle değil, anlamı doğru tamamlayan sözcükle bitiririz.
☔ Örnekle görelim
Yağmur başlayınca eksik sözcük açtım.
Yağmur yağdığında açılan eşya şemsiye olduğu için eksik yere “şemsiyemi” sözcüğü gelir.
Yağmur başlayınca şemsiyemi açtım.
✏️ Tamamlanmış cümle örnekleri
Öğretmenimiz sınıfa …
Öğretmenimiz sınıfa girdi.
Okuldan gelince hemen ellerimi …
Okuldan gelince hemen ellerimi yıkadım.
Servise biner binmez kemerimi …
Servise biner binmez kemerimi taktım.
Kantinden bir şişe su …
Kantinden bir şişe su aldım.
Gülce’nin kardeşi hasta …
Gülce’nin kardeşi hasta olmuş.
Koşu yarışmasını Hakan …
Koşu yarışmasını Hakan kazandı.
🔎 Anlam ilişkisini görelim
Kahvaltıda yumurta, peynir, zeytin ve ekmek yedim.
“Peynir” bir kahvaltılık olduğu için cümleyi anlamlı biçimde tamamlar.
Kış mevsiminde havalar soğur, kar yağar.
Kış mevsimiyle ilgili anlatıma “kar” sözcüğü uygundur.
Ninem bana çok güzel bir masal anlattı.
Anlatılan şeyin ne olduğunu “masal” sözcüğü bildirir.
Kırtasiyeden kalem ve defter alacağız.
Kalem ve defter kırtasiyeden alınabilen araçlardır.
Helikopter ve uçak havada hareket eden taşıtlardır.
Helikopterle aynı grupta yer alan uygun sözcük “uçak”tır.
Çöplerimizi her zaman çöp kutusuna atmalıyız.
Çöplerin atılması gereken yeri “çöp kutusu” söz grubu belirtir.
Sofrayı hazırlarken anneme yardım ettim.
“Yardım ettim” sözü, sofra hazırlama işine destek olmayı anlatır.
Sağlıklı büyümek için spor da yapmalıyız.
Sağlıklı büyümeyle ilişkili uygun sözcük “spor”dur.
⚠️ Karıştırmayalım
✘ Servise biner binmez kemerimi aldım.
✔ Servise biner binmez kemerimi taktım.
✘ Kantinden bir şişe su taktım.
✔ Kantinden bir şişe su aldım.
Cümledeki sözcükler tek başlarına doğru olabilir. Ancak cümleyi tamamlarken seçtiğimiz sözcüğün cümlenin bütünüyle anlamlı bir ilişki kurması gerekir.
⭐ Akılda kalsın
- Eksik cümleyi tamamlamadan önce cümlenin anlamını düşünürüz.
- Eksik yere, diğer sözcüklerle anlam bakımından uyumlu bir sözcük getiririz.
- Eklediğimiz sözcük cümleyi açık, doğru ve anlamlı hâle getirmelidir.