1. SINIF TÜRKÇE • SÖZCÜK BİLGİSİ
Sözcükte Anlam
Sözcüklerin ne anlattığını bilirsek okuduklarımızı ve dinlediklerimizi daha kolay anlarız.
💬 Sözcüklerin anlamı
Sözcüklerin çoğu tek başına anlamlıdır. Bir sözcüğü duyduğumuzda zihnimizde bir varlık, nesne, yer veya araç canlanabilir.
Örnek: “Defter” denildiğinde zihnimizde üzerine yazı yazdığımız kâğıt yapraklarından oluşan araç canlanır.
🔍 Açıklamasından sözcüğü buluruz
Bir varlığın ne işe yaradığını veya nasıl olduğunu anlatan açıklama, o varlığın adını bulmamıza yardım eder.
Havlu
Vücudumuzu kurulamaya yarayan bezdir.
Koltuk
Kol dayayacak yerleri bulunan geniş ve rahat sandalyedir.
Çatal
Yemek yerken kullanılan, uzun dişleri bulunan sofra aracıdır.
Anahtar
Kilidi açıp kapamak için kullanılan araçtır.
Cüzdan
Para ve kâğıt koymaya yarayan küçük çantadır.
🏡 Çevremizdeki varlıkların anlamları
Merdiven
Bir yere çıkmaya veya bir yerden inmeye yarayan basamaklı yapıdır.
Düğme
Hırka gibi giysilerimizi iliklemek için dikilen küçük parçadır.
Cezve
Kahve pişirmek için kullanılan saplı, küçük kaptır.
Park
İnsanların gezip hava aldığı, çocukların oynadığı ağaçlı alandır.
Terlik
Arkası açık olan ve ayağa giyilen bir giysidir.
Bayrak
Bir milletin simgesi olan ve genellikle kumaştan yapılan işarettir.
📖 Okuduğumuz metindeki sözcükler
Reçel
Meyve ve şekerle hazırlanan tatlıdır.
Kavanoz
Ağzı geniş, çeşitli büyüklüklerde yapılan kaptır.
Kahvaltı
Genellikle sabahları yenilen yemektir.
Çarşı
Dükkânların bulunduğu alışveriş yeridir.
🧩 Sözcüğün anlamını cümleden buluruz
Bir sözcüğün anlamını, içinde bulunduğu cümlede anlatılanlardan yararlanarak anlayabiliriz.
“Kanguru, kuyruğunun yardımıyla dengede durur.”
Dengede: Devrilmeden durabilme durumudur.
“Alışveriş için bir liste hazırladık.”
Liste: Alt alta yazılmış şeylerin tümüdür.
“Ağaçların büyümek için suya gereksinimi vardır.”
Gereksinim: İhtiyaç duyulan şeydir.
🎁 Günlük yaşamda kullandığımız sözcükler
Hediye: Birini sevindirmek veya kutlamak için verilen şeydir.
Müze: Sanat ve bilim eserlerinin saklanıp sergilendiği yerdir.
Perde: Görüşü veya ışığı engellemek için pencere önüne gerilen örtüdür.
Kaşık: Yiyecekleri ağza götürmekte kullanılan saplı sofra aracıdır.
Kumanda: Elektrikli araçları uzaktan yönetmeye yarayan kablosuz alettir.
Yastık: Başı koymak veya sırtı dayamak için kullanılan yumuşak eşyadır.
🌍 Başka sözcükler ve anlamları
Gemi
Su üzerinde yüzen, insan ve yük taşıyan büyük taşıttır.
Telefon
Uzaktaki insanların konuşmasını sağlayan araçtır.
Mutfak
Evde veya iş yerinde yemek pişirilen bölümdür.
Uzay
Gök cisimlerinin bulunduğu sonsuz boşluktur.
Şemsiye
Yağmurdan korunmak için kullanılan taşınabilir eşyadır.
⭐ Akılda Kalsın
Sözcüklerin anlamlarını bilmek, okuduklarımızı ve dinlediklerimizi doğru anlamamızı sağlar. Bir sözcüğün anlamını açıklamasından veya cümle içindeki kullanımından anlayabiliriz.