2. Sınıf Hayat Bilgisi Sayıların Sırasını Belirleyebilme Defter Notu

Sıra bildiren sayıları, sayı doğrusunda önce ve sonra gelen sayıları, onluklara uzaklığı ve en yakın onluğa yuvarlamayı görselli örneklerle öğreniyoruz.

2. SINIF MATEMATİK

Sayıların Sırasını Belirleyebilme

Sayılar, varlıkların sırasını belirtmemize yardımcı olur. Sayı doğrusu üzerinde sayıların yerlerini, birbirlerine yakınlıklarını ve uzaklıklarını görebiliriz.

1. Sıra bildiren sayılar

Bir sıradaki yerleri birinci, ikinci, üçüncü diye belirtiriz. Rakamla yazarken sayının sağına nokta koyarız: 1. → birinci, 2. → ikinci, 3. → üçüncü.

Soldaki gişeye dönük üç çocuk: önce kırmızı, sonra mavi, en sonda yeşil tişörtlü çocuk.

Bilet sırasında gişeye en yakın çocuktan başlayarak sırayı belirleriz.

Kırmızı tişörtlü çocuk: 1.
Mavi tişörtlü çocuk: 2.
Yeşil tişörtlü çocuk: 3.

Mavi tişörtlü çocuktan önce kırmızı, sonra yeşil tişörtlü çocuk vardır.

2. Sayı doğrusunu tanıyalım

Sayıların belirli bir düzene göre yerleştirildiği çizgi modeline sayı doğrusu denir. Eşit artışlar eşit aralıklarla gösterilir. Uçlardaki oklar, çizginin uzayabildiğini belirtir.

Sıfırdan ona kadar birer artan sayılar, eşit aralıklar ve iki uçta oklar.

Bu modelde sayılar sağa doğru birer artar. Sıfır, hiç nesne olmamasını da gösterir: Bir grupta çiçek yoksa çiçek sayısı 0’dır.

3. Önce, sonra ve arasında

Birer ilerleyen sayı doğrusunda 7’nin hemen sağında 8, 1’in hemen solunda 0 bulunur.

14 → 15 → 16

14’ten hemen sonra 15 gelir. 16’dan hemen önce de 15 vardır. Bu nedenle 14 ile 16 arasında 15 bulunur.

19’dan sonra gelen ilk sayı 20’dir.

4. Sayıları sıralama

Sayı doğrusunda sağdaki sayılar soldakilerden büyüktür. 8, 14 ve 20 sayıları için sıralama şöyledir:

Küçükten büyüğe: 8 → 14 → 20
Büyükten küçüğe: 20 → 14 → 8

5. Onluklara yakınlık ve uzaklık

Bir sayının hangi onluğa daha yakın olduğunu bulmak için aradaki eşit aralıkları sayarız. Daha az aralık, daha yakın olduğunu gösterir.

30 ile 40 arasındaki sayı doğrusu: 36 ile 30 arasında altı, 36 ile 40 arasında dört birim aralık.

36 ile 30 arasında 6 aralık, 36 ile 40 arasında 4 aralık vardır. Bu yüzden 36, 40’a daha yakın, 30’a daha uzaktır.

Günlük yaşam örneği: 14. kat ile 10. kat arasında 4 kat, 14. kat ile 20. kat arasında 6 kat vardır. 14. kat, 10. kata daha yakındır.

6. İki onluğa eşit uzaklık

40 ile 50 arasındaki sayı doğrusu: 45 her iki onluktan da beş birim aralık uzakta.

45 ile 40 arasında 5 aralık, 45 ile 50 arasında da 5 aralık vardır. 45, bu iki onluğun tam ortasındadır; ikisine de eşit uzaklıktadır.

7. En yakın onluğa yuvarlama

Sayıyı yakın olduğu onlukla ifade etmeye onluğa yuvarlama denir. İki onluğun tam ortasındaki sayılar, yuvarlama kuralı gereği büyük olan onluğa yuvarlanır.

• Birler basamağı 1, 2, 3 veya 4 ise önceki onluğa yuvarlanır.
• Birler basamağı 5, 6, 7, 8 veya 9 ise sonraki onluğa yuvarlanır.
• Birler basamağı 0 olan tam onluklar değişmez.

Sayı	Sonuç
43	40
37	40
25	30
65	70

Önemli ayrım: 45, 40 ve 50’ye eşit uzaklıktadır; fakat onluğa yuvarlandığında 50 olur.

8. Sayı doğrusunda farklı artışlar

Sayı doğrusundaki ardışık işaretlerin gösterdiği artışı belirlemek için yazılı sayılara bakarız.

İkişer artan sayılar

Eşit aralıklarda sıfır, iki, dört, altı, sekiz, on ve on iki.

Her aralık 2 gösterir. Örneğin 6’dan sonraki işaret 8’dir.

Onar artan sayılar

Eşit aralıklarda sıfır, on, yirmi, otuz, kırk, elli ve altmış.

Her aralık 10 gösterir. Örneğin 30’dan sonraki işaret 40’tır.

Eşit aralık olması, sayıların her zaman birer arttığı anlamına gelmez. Seçilen artış bütün aralıklarda aynı kalır.

Karıştırmayalım

• Sırayı belirlerken hangi uçtan başladığımıza dikkat ederiz.
• Uzaklığı bulurken noktaları değil, aradaki aralıkları sayarız.
• Eşit uzaklıktaki sayının bir onluğa “daha yakın” olduğunu söylemeyiz.

Akılda kalsın

Sırayı belirle, aralıkları say, yakınlığı bul!
Sayı doğrusunda eşit artışlar eşit aralıklarla gösterilir. Sayının yeri, önceki ve sonraki sayıları bulmamıza yardımcı olur.