2. SINIF MATEMATİK
Geometrik Şekil ve Cisimlerin Biçimsel Özellikleri
Şekil ve cisimlerin yerleri, yönleri ve büyüklükleri farklı olabilir. Bu değişiklikler, onların hangi şekil veya cisim olduğunu değiştirmez.
Temel bilgi
Geometrik şekil ve cisimlerin yeri, yönü veya büyüklüğü değiştiğinde biçimsel özellikleri değişmez. Örneğin döndürülen bir kare, yine karedir.
1. Geometrik şekillerde değişenler
Yeri değişirse
Üçgen modelinin soldaki yerinden sağa taşındığı gösterilmiştir. Yalnız bulunduğu yer değişmiştir.
Üçgenin biçimi aynı kalır; model yine üçgendir.
Yönü değişirse
Yatay duran dikdörtgen dik duruma çevrilmiştir. İki görünüşte de dikdörtgendir.
Üçgen döndürülse de üçgen olarak kalır.
Kare eğik duruma geldiğinde de karedir. Şekillerin yalnız yönleri değişmiştir.
Büyüklüğü değişirse
Üstteki iki model farklı büyüklükte olsa da ikisi de dairedir.
Alttaki büyük ve küçük modellerin ikisi de çemberdir.
Bir modeli biçimini koruyarak büyütmek veya küçültmek, onu başka bir şekle dönüştürmez.
2. Geometrik cisimlerde de aynı kural
Küp, prizma, silindir ve küre modellerinin de yerleri, yönleri veya büyüklükleri değişebilir. Bu değişiklikler cismin türünü değiştirmez.
Küpün yönü değişmiştir
Üstteki küp modeli döndürülmüştür. Farklı yönde görünse de yine küptür.
Silindirin yönü ve büyüklüğü değişmiştir
Altta biri büyük ve dik, diğeri küçük ve yatay iki model vardır. İkisi de silindirdir. Hem yön hem büyüklük değişse de biçimsel özellikler korunur.
Küçük bir küre modeli ile büyük bir küre modeli de aynı tür geometrik cisme örnektir.
3. Günlük yaşamdan bir örnek
Davulların gövdeleri
Davulların gövdeleri silindire benzer. Büyük, küçük, dik veya yatay duran davulların gövdeleri yine silindir biçimindedir.
Zillerin yüzeyleri
Zillerin yuvarlak yüzeyleri daireye benzer. Farklı büyüklükte olmaları veya farklı yöne çevrilmeleri bu benzerliği değiştirmez.
Bateri başka bir yere taşındığında da davul gövdelerinin ve zil yüzeylerinin geometrik biçimleri korunur.
Karıştırmayalım
Eğik duran kare, yine karedir. Yatay duran silindir de yine silindirdir.
Bir modelin görünüşündeki yer, yön veya büyüklük değişikliği, onun başka bir şekil ya da cisim olduğu anlamına gelmez.
Akılda Kalsın
- Şekil ve cisimlerin yeri değişebilir.
- Şekil ve cisimlerin yönü değişebilir.
- Aynı biçimdeki modeller farklı büyüklüklerde olabilir.
- Bu değişikliklerde biçimsel özellikler korunur.