2. Sınıf Matematik Sayı ve Şekil Örüntüleri Defter Notu

Sayı ve şekil örüntülerinin kurallarını; artan ve azalan şekil grupları, çubuk modelleri ve adım adım açıklanan örneklerle öğreniyoruz.

2. SINIF MATEMATİK

Sayı ve Şekil Örüntüleri

Sayıların veya şekillerin belirli bir kurala göre sıralanmasına örüntü denir. Kuralı bulduğumuzda örüntünün sonraki adımlarını belirleyebiliriz.

1. Sayı örüntüsünün kuralı

Bir sayı örüntüsünün kuralını bulurken hangi sayıdan başladığına ve sayıların nasıl değiştiğine bakarız.

Rüzgâr, pazartesi kumbarasına 3 TL koyar. Sonraki günlerde her gün 2 TL daha ekler.

Gün	TL
Pazartesi	3
Salı	5
Çarşamba	7
Perşembe	9
Cuma	11

Kumbarada biriken toplam para:

3, 5, 7, 9, 11

Kural: 3’ten başlayıp her adımda 2 artar.

3 + 2 = 5, 5 + 2 = 7, 7 + 2 = 9, 9 + 2 = 11.

Cuma günü kumbarada 11 TL birikir.

2. Şekilden sayıya

Şekil örüntüsünü sayıya dönüştürürken her adımdaki şekil sayısını belirleriz. Aşağıdaki ilk üç adımda daire sayısı her seferinde 3 artar.

İlk üç adımda sırasıyla 9, 12 ve 15 daire. Her adımda üç daire artar.

9, 12, 15, 18, 21, 24

Kural: 9’dan başlayıp 3 artar. 15’ten sonraki üç adım 18, 21 ve 24 olur: 15 + 3 = 18, 18 + 3 = 21, 21 + 3 = 24.

3. Azalan örüntüler

Örüntüdeki şekil sayısı azalabilir. Bu örnekte ilk adımda 20 üçgen vardır. Her yeni adımda üçgen sayısı 4 azalır.

İlk üç adımda sırasıyla 20, 16 ve 12 üçgen. Her adımda dört üçgen azalır.

20, 16, 12, 8, 4

Kural: 20’den başlayıp 4 azalır. 12’den sonra 8, ardından 4 gelir: 12 − 4 = 8, 8 − 4 = 4.

4. Çubuk ve kenar sayılarına göre örüntü

Bir örüntünün kuralını bulmak için şekilleri oluşturan çubukları veya kenarları da sayabiliriz.

İlk adım üç çubuklu üçgen, ikinci adım dört çubuklu kare, üçüncü adım beş çubuklu şekil. Çubuk sayısı birer artar.

3, 4, 5, 6, 7, 8

Kural: Çubuk sayısı 3’ten başlayıp 1 artar. Sonraki üç adımda sırasıyla 6, 7 ve 8 çubuk kullanılır.

Her biri 4 kenarlı ayrı çerçevelerde ise 1 çerçevenin 4, 2 çerçevenin 8, 3 çerçevenin 12 kenarı vardır. Çerçeve sayısı birer arttıkça toplam kenar sayısı 4 artar:

4, 8, 12, 16, 20

5. Örüntüyü kuralına göre sürdürme

Bu yıldız örüntüsünde sayılar 1’den başlar. Her adımda 4 yıldız daha bulunur.

İlk üç adımda sırasıyla 1, 5 ve 9 yıldız. Her adımda dört yıldız artar.

1, 5, 9, 13, 17, 21

9’dan sonraki üç adım 13, 17 ve 21 olur: 9 + 4 = 13, 13 + 4 = 17, 17 + 4 = 21.

Daire sayısı azalıyor

16, 13, 10, 7, 4, 1

Kural: 16’dan başlayıp 3 azalır.

10’dan sonra 7, 4 ve 1 gelir.

Kare sayısı artıyor

4, 9, 14, 19, 24, 29

Kural: 4’ten başlayıp 5 artar.

14’ten sonra 19, 24 ve 29 gelir.

Karıştırmayalım

• Başlangıç sayısı ile artış miktarı farklı olabilir. 9, 12, 15 örüntüsü 9’dan başlar ama 3 artar.
• Kuralı bulurken ardışık adımların değişimini inceleriz.
• Şekil örüntüsünde neyi saydığımız önemlidir. Örneğe göre daireleri, çubukları veya kenarları sayarız.

Akılda kalsın

Örüntünün başlangıcı ve değişim kuralı, sonraki adımlarını bulmamıza yardımcı olur.