2. SINIF TÜRKÇE • NOKTALAMA İŞARETLERİ
Soru İşareti ve Ünlem İşareti
Soru sorarken soru işaretini, güçlü duyguları ve seslenmeleri anlatırken ünlem işaretini kullanırız.
?
Soru İşareti
Soru bildiren cümlelerin sonuna konur.
!
Ünlem İşareti
Güçlü duyguların ve seslenmelerin sonuna konur.
1. Soru İşareti (?)
Bir konuda bilgi edinmek amacıyla kurulan soru cümlelerinin sonuna soru işareti konur.
Soru cümleleri bir cevap bekler.
Soru anlamı veren sözcükler
kim
ne
nerede
neden
nasıl
kaç
ne zaman
mı / mi / mu / mü
Sıranı buraya kim çekti?
İzmir'e ne zaman gideceksin?
Bahçede oyun oynayalım mı?
Yarışmaya sen de katılacak mısın?
⚠️ Her soru sözcüğü bulunan cümle soru değildir
Nasıl olduysa erkenden geldi.
Bu cümlede “nasıl” sözcüğü bulunur; ancak bir soru sorulmadığı için cümlenin sonuna nokta konur.
Ne zaman geleceksin?
Bu cümle cevap beklediği için sonuna soru işareti konur.
2. Ünlem İşareti (!)
Mutluluk, korku, üzüntü, şaşkınlık, heyecan, coşku ve kızgınlık gibi güçlü duyguları anlatan cümlelerin sonuna ünlem işareti konur.
Seslenme ve hitap bildiren sözlerin sonuna da ünlem işareti gelir.
SEVİNÇ
Yaşasın, annem bana geliyor!
KORKU
Eyvah, çantam serviste kaldı!
ŞAŞKINLIK
A, daha yeni mi döndüler!
ÜZÜNTÜ
Yazık, bu kadar emek boşa gitti!
RAHATLAMA
Oh, sonunda işlerimiz bitti!
SESLENME
Arkadaşlar! Beni dinler misiniz?
Aynı cümlede iki farklı işaret bulunabilir
Çocuklar! Geziye hazır mısınız?
“Çocuklar!” sözü seslenme bildirdiği için ünlemle, “Geziye hazır mısınız?” cümlesi soru bildirdiği için soru işaretiyle tamamlanmıştır.
⚠️ Karıştırmayalım
• Cümle cevap bekliyorsa sonuna soru işareti koyarız.
• Cümle güçlü bir duygu bildiriyorsa sonuna ünlem işareti koyarız.
• Seslenme sözlerinde de ünlem işareti kullanılır: Hey! Buraya bak!
💡 Akılda kalsın
Soru işareti cevap bekleyen cümleyi, ünlem işareti ise güçlü duyguyu veya seslenmeyi gösterir.