3. Sınıf • Fen Bilimleri
Canlı Çeşitliliği
Bir yaşam alanında bulunan farklı canlı türleri, o alanın canlı çeşitliliğini oluşturur.
Canlı çeşitliliğini anlamak için yalnız canlıların toplam sayısına değil, kaç farklı türde canlı bulunduğuna bakılır.
1. Bitkiler de çeşitliliğin bir parçasıdır
Canlı çeşitliliği yalnız hayvanlardan oluşmaz. Ağaçlar, çiçekler ve diğer bitkiler de bu çeşitliliğin içindedir.
Bir bahçedeki serçe, sincap, kelebek, ağaç ve çiçekler farklı canlılara örnektir. Aynı ortamda farklı bitki ve hayvanlar bulunabilir.
Her canlı, kendisine uygun koşulların bulunduğu yaşam alanında yaşar.
2. Canlı sayısı ve canlı çeşitliliği farklıdır
Canlı sayısı, canlıların tek tek sayılmasıyla bulunur. Aynı türden altı tavşanın her biri ayrı bir canlıdır.
Bu tavşanların sayısı 6, temsil ettikleri tür sayısı ise 1’dir.
Aynı türden tavşanların sayısının artması, yeni bir canlı türü eklenmesi anlamına gelmez.
3. Aynı sayı, farklı çeşitlilik
Bu örnekte yalnız belirtilen hayvanlar ele alınmıştır.
Birinci grup
Aynı türden 6 tavşan bulunuyor.
Hayvan sayısı: 6
Hayvan çeşidi: 1
İkinci grup
2 tavşan, 2 sincap ve 2 serçe bulunuyor.
Hayvan sayısı: 6
Hayvan çeşidi: 3
İki gruptaki hayvanların toplam sayısı eşittir. Ancak ikinci grupta daha fazla hayvan çeşidi vardır. Bu yüzden ikinci grubun canlı çeşitliliği daha fazladır.
4. Uludağ’da canlı çeşitliliği
Uludağ Millî Parkı, birçok bitki ve hayvan türünü barındıran, canlı çeşitliliği bakımından zengin bir yaşam alanıdır.
Bitki örnekleri: Kestane, sapsız meşe ve kayın ağaçları.
Hayvan örnekleri: Sincap, tilki, tavşan, karaca, kertenkele, kelebek ve bombus arısı. Sakallı akbaba, ağaçkakan ve baykuş gibi kuşlar da bulunur.
Bu örnekler, bir yaşam alanında çok farklı canlıların bulunabileceğini gösterir.
5. Canlıları gözlemleyerek tanırız
Orman, göl, ağaç gövdesi ve taş altı gibi alanlarda farklı canlılar gözlemlenebilir. Dürbün, büyüteç ve fotoğraf makinesi gözleme yardımcı olur.
Gözlemde canlıların adları, çeşitleri ve sayıları ayrı ayrı kaydedilir. Böylece canlı sayısı ile çeşitlilik birbirine karıştırılmaz.
Gözlem sırasında sabırlı ve sessiz olunur; canlılar korkutulmaz, onlara zarar verilmez. Tanınmayan bitki ve hayvanlara dokunulmaz.
Akılda kalsın
Çok sayıda canlı bulunması, tek başına çeşitliliğin fazla olduğunu göstermez. Canlı çeşitliliği, bir arada bulunan farklı canlı türleriyle ilgilidir. Bitkiler de hayvanlar da bu çeşitliliğin parçasıdır.