3. Sınıf • Fen Bilimleri
Yaşam Alanları
Yaşam alanı, bir canlının yaşadığı, besin bulduğu, barındığı ve kendi özelliklerine uygun koşulları bulabildiği yerdir.
Her yaşam alanının kendine özgü özellikleri vardır. Suyun miktarı, sıcaklık, ışık ve bitki örtüsü gibi özellikler, o alanda hangi canlıların yaşayabileceğini etkiler.
1. Ormanlar
Ormanlar, çok sayıda ağacın bir arada bulunduğu yaşam alanlarıdır. Ağaçlar gölgelik yerler oluşturur. Bu alanlar genellikle yağış alır.
Bitki örnekleri: Çam, sedir, meşe, çınar, nergis, çiğdem ve menekşe.
Hayvan örnekleri: Sincap, ayı ve örümcek. Ormanlar, farklı canlılara beslenme ve barınma ortamı sağlar.
2. Denizler
Denizler, tuzlu suyla kaplı geniş yaşam alanlarıdır. Derin bölgeleri bulunur. Deniz yüzeyi bazen dalgalı, bazen durgun olabilir.
Canlı örnekleri: Hamsi, istavrit, kalkan, yengeç, ahtapot ve yosunlar.
Denizde yaşayan canlılar, bu su ortamının koşullarına uygun özellikler taşır. Deniz, yalnız balıkların yaşadığı bir yer değildir.
3. Göller
Göller, çevresi tamamen karayla çevrili su alanlarıdır. Suları genellikle durgundur.
Göllerin çoğu denizlerden daha sığdır ve çoğunun suyu tatlıdır. Tatlı su, tuz oranı düşük olan sudur.
Canlı örnekleri: Alabalık, sazan, kurbağa, su kaplumbağası, nilüfer ve su yosunu.
4. Çöller
Çöller, çok az yağış alan ve suyun az bulunduğu yaşam alanlarıdır. Kum tepeleri ve seyrek bitkiler bulunan çöller vardır.
Sıcak çöllerde gündüz hava çok sıcak olabilir, geceleri ise belirgin biçimde serinler. Bu koşullar canlılar için zorluk oluşturur.
Canlı örnekleri: Deve, kertenkele, akrep ve yılan. Bazı çöllerde kaktüsler ve çöl otları da yetişir.
5. Yakınımızdaki küçük yaşam alanları
Parklar ve okul bahçeleri de canlıların yaşam alanlarıdır. Bir ağacın dibi, gövdesi veya bir taşın altı, daha küçük canlılar için uygun ortamlar oluşturabilir.
Aynı bahçenin güneş alan ve gölgede kalan yerleri farklı özellikler taşır. Bu nedenle birbirine yakın yerlerde bile farklı canlılarla karşılaşılabilir.
Bir kuşun ağaç dalındaki yuvası, barındığı yerdir. Kuş, besin bulmak için çevresindeki alanlardan da yararlanır.
6. Aynı alanı farklı canlılar paylaşabilir
Bir yaşam alanı, birden fazla canlının ihtiyaçlarını karşılayabilir. Bu nedenle farklı canlılar aynı alanda yaşayabilir.
Orman örneği
Ağaçlar, sincaplar ve ayılar aynı ormanda yaşayabilir. Her biri bu ortamda yaşamını sürdürür.
Göl örneği
Sazan ve nilüfer aynı tatlı su gölünde bulunabilir. Görünüşleri farklı olsa da bu su alanı ikisi için de uygundur.
Her canlı her ortamda yaşayamaz. Örneğin sazan için tatlı su gölü uygundur; susuz bir çöl ortamı uygun değildir.
Akılda kalsın
Canlılar, ihtiyaçlarına uygun yaşam alanlarında yaşar. Orman, deniz, göl ve çölün koşulları birbirinden farklıdır.
Yaşam alanlarına zarar vermemek ve doğaya özen göstermek, bu alanlarda yaşayan canlıları da korumaktır.