3. SINIF • HAYAT BİLGİSİ
Güvenliğimizi Tehdit Eden Durumlar
Evde, okulda, sokakta ve internette bizi rahatsız eden ya da tehlikeye sokan durumlarla karşılaşabiliriz. Bu davranışlar tanıdığımız veya tanımadığımız kişilerden, yaşıtlarımızdan ya da büyüklerden gelebilir. Güvenliğimizi korumak için tehlikeyi fark eder, sınırlarımızı belirtir ve yardım isteriz.
🔎 Yüz yüze ortamlarda dikkat
- Birinin bizi evine veya arabasına çağırması, ısrarla yiyecek ya da içecek vermek istemesi tehlikeli olabilir.
- Evde yalnız olup olmadığımızı öğrenmeye çalışan kişilere bu bilgiyi vermeyiz. Evde yalnızken kapıyı hemen açmayız.
- Takip edildiğimizi düşünmemiz, birinin rahatsız edecek kadar yaklaşması veya izinsiz fotoğrafımızı çekmesi yardım istememizi gerektiren durumlardır.
- Yaşıtlarımızın bizi sürekli ve bilerek dışlaması, tehdit etmesi, bize vurması, alay etmesi veya eşyalarımızı zorla istemesi güvenliğimizi tehdit eder.
✋ Bedenim bana ait
İstemediğimiz bir sarılma veya öpme davranışına “Hayır!” diyebiliriz. Başkalarının sınırlarına da saygı gösteririz.
Bizi rahatsız eden bir davranışa “şaka” veya “sır” denmesi, onu saklamamızı gerektirmez. Güvendiğimiz bir yetişkine anlatırız.
💻 İnternette de güvende olalım
İnternette bir kişi kendisini olduğundan farklı tanıtabilir. Tanımadığımız kişilerle iletişim kurmayız. Adımızı, adresimizi, telefonumuzu, şifremizi ve fotoğraflarımızı paylaşmayız.
- Tehdit, alay, izinsiz bilgi paylaşımı ve bir gruba katılmaya zorlama çevrim içi tehlikelerdendir.
- İnterneti ailemizin izniyle ve belirlediği kurallara uyarak kullanır, yaş sınırlarını dikkate alırız.
- Bizi rahatsız eden mesajları ve karşılaştığımız durumları güvendiğimiz bir yetişkine anlatırız.
Ekran karşısında denge: Çevrim içi oyunlara fazla zaman ayırmak; derslerimizi, ailemizle geçirdiğimiz zamanı ve arkadaşlarımızla yüz yüze oyun oynamayı aksatabilir.
🤝 Yardım istemek bizi korur
Tehlikeli bir durumda korkabilir veya ne yapacağımızı bilemeyebiliriz. Tek başımıza çözmek zorunda değiliz. Ailemizden, öğretmenimizden, rehber öğretmenimizden, polis veya güvenlik görevlisinden yardım isteyebiliriz.
Kaybolduğumuzda da tanıdığımız, güvendiğimiz kişilerden veya güvenlik görevlilerinden yardım isteriz.
✋ Hayır deriz.
İstemediğimiz davranışı kararlı bir sesle belirtiriz.
📣 Yardım isteriz.
Çevremizdekilerden yüksek sesle yardım isteriz.
👣 Uzaklaşırız.
Tehlikeli ortamdan hemen uzaklaşırız.
💬 Anlatırız.
Yaşadığımız durumu güvendiğimiz bir yetişkinle paylaşırız.
📌 Okul çıkışında güvenli davranış
Ece'ye tanımadığı biri, “Aileni tanıyorum, seni eve bırakayım.” der. Ece bu kişiyle gitmez ve öğretmenine haber verir. Ailesini tanıdığını söylemesi, o kişinin güvenilir olduğunu göstermez.
📌 Hediye mesajına dikkat
Can'ın ekranında hediye kazanmak için ev adresini isteyen bir mesaj görünür. Can adresini yazmaz, mesajı ailesine gösterir. Böylece kişisel bilgilerini korur ve yardım alır.
⭐ Akılda kalsın
Güvenliğimiz için ailemizle kimlerden yardım isteyebileceğimizi önceden konuşur, belirlenen kurallara uyarız. Güvenli internet kullanımı hakkında öğretmenlerimizden ve uzmanlardan bilgi alırız.
Sınırlarım önemlidir. Rahatsız olduğum bir durumu anlatabilir, güvendiğim bir yetişkinden yardım isteyebilirim.