3. SINIF MATEMATİK
Ritmik Sayma
Sayıları belirli bir sayı kadar artırarak veya azaltarak saymaya ritmik sayma denir. Sayarken her adımda aynı miktarda ilerleriz.
1. İleriye ve geriye sayma
İleriye doğru sayarken sayıya belirlediğimiz miktarı ekleriz. Geriye doğru sayarken aynı miktarı çıkarırız. Örneğin altışar saymada adım büyüklüğü 6’dır.
İkişer saymada 2, dörder saymada 4, beşer saymada 5 eklenir veya çıkarılır. Adım büyüklüğü sayma boyunca değişmez. Sayı doğrusunda eşit büyüklükteki adımlar eşit uzunluktaki aralıklarla gösterilir.
2. Altışar ritmik sayma
Her bukette 6 lale vardır. Bir buket daha eklendiğinde toplam lale sayısı 6 artar.
1 buket: 6 lale
2 buket: 12 lale
3 buket: 18 lale
Buketleri birer birer, laleleri altışar sayarız. 10 bukette 60 lale bulunur.
İleriye: Her adımda 6 eklenir.
6 – 12 – 18 – 24 – 30 – 36 – 42 – 48 – 54 – 60
Geriye: Her adımda 6 çıkarılır.
60 – 54 – 48 – 42 – 36 – 30 – 24 – 18 – 12 – 6
60 kalemden her defasında 6 kalem alındığında kalan kalem sayısı sırasıyla 54, 48, 42 olur.
3. Yedişer, sekizer ve dokuzar sayma
Yedişer sayma
Her tabakta 7 çilek varsa yeni bir tabakla toplam çilek sayısı 7 artar. 10 tabakta 70 çilek olur.
İleriye: Her adımda 7 eklenir.
7 – 14 – 21 – 28 – 35 – 42 – 49 – 56 – 63 – 70
Geriye: Her adımda 7 çıkarılır.
70 – 63 – 56 – 49 – 42 – 35 – 28 – 21 – 14 – 7
Sekizer sayma
Her tabakta 8 havuç varsa havuçları sekizer sayarız. 10 tabakta 80 havuç olur.
İleriye: Her adımda 8 eklenir.
8 – 16 – 24 – 32 – 40 – 48 – 56 – 64 – 72 – 80
Geriye: Her adımda 8 çıkarılır.
80 – 72 – 64 – 56 – 48 – 40 – 32 – 24 – 16 – 8
Dokuzar sayma
Her çiçekte 9 taç yaprak varsa taç yaprakları dokuzar sayarız. 10 çiçekte 90 taç yaprak olur.
İleriye: Her adımda 9 eklenir.
9 – 18 – 27 – 36 – 45 – 54 – 63 – 72 – 81 – 90
Geriye: Her adımda 9 çıkarılır.
90 – 81 – 72 – 63 – 54 – 45 – 36 – 27 – 18 – 9
4. Onar ve yüzer sayma
Onar sayma
Her kutuda 10 yumurta varsa yumurtaları onar sayarız. 10 kutuda 100 yumurta olur.
İleriye: Her adımda 10 eklenir.
10 – 20 – 30 – 40 – 50 – 60 – 70 – 80 – 90 – 100
Geriye: Her adımda 10 çıkarılır.
100 – 90 – 80 – 70 – 60 – 50 – 40 – 30 – 20 – 10
Onar saymaya 100’den sonra da devam edebiliriz. 900’den 1000’e onar ileriye sayma şöyledir:
900 – 910 – 920 – 930 – 940 – 950 – 960 – 970 – 980 – 990 – 1000
Geriye onar sayarken 1000’den sonra 990, 980, 970 gelir. Her adımda 10 çıkarılır.
Yüzer sayma
Her defter 100 sayfa ise 2 defter 200, 3 defter 300 sayfadır. 10 defterde toplam 1000 sayfa bulunur.
İleriye: Her adımda 100 eklenir.
100 – 200 – 300 – 400 – 500 – 600 – 700 – 800 – 900 – 1000
Geriye: Her adımda 100 çıkarılır.
1000 – 900 – 800 – 700 – 600 – 500 – 400 – 300 – 200 – 100
5. Başlangıç sayısı ve sayma adımları
2’den başlayıp ikişer sayarken dört adım ilerlediğimizde 10’a ulaşırız. Başlangıç sayısı 2’dir; ilk adımdan sonra söylediğimiz sayı 4’tür.
20’den sonra dörder sayma
1. sayı: 24 → 2. sayı: 28 → 3. sayı: 32 → 4. sayı: 36
20 başlangıç sayısıdır. 20’den sonra söylenen dördüncü sayı 36 olur.
35’ten sonra beşer sayma
1. sayı: 40 → 2. sayı: 45
35’ten sonra söylenen ikinci sayı 45 olur.
6. Günlük yaşamda ritmik sayma
Aylin her gün kumbarasına 5 TL, Barış ise 6 TL atıyor. Kumbaraları başlangıçta boşsa biriken paraları beşer ve altışar sayarak buluruz.
| Gün | Aylin’in parası | Barış’ın parası |
|---|---|---|
| 1. gün | 5 TL | 6 TL |
| 2. gün | 10 TL | 12 TL |
| 3. gün | 15 TL | 18 TL |
| 10. gün | 50 TL | 60 TL |
10. günün sonunda Aylin’in 50 TL, Barış’ın 60 TL parası olur. Aynı sayıda gün geçse de her gün eklenen miktarlar farklı olduğu için biriken para da farklıdır.
Akılda Kalsın
- İleriye sayarken ekleriz, geriye sayarken çıkarırız.
- Her adımda aynı miktarda ilerleriz.
- Eşit sayıdaki nesne gruplarını ritmik sayarak toplamı bulabiliriz.
- “Başlangıç sayısından sonra” denildiğinde başlangıç sayısını ilk adım olarak saymayız.