3. SINIF MATEMATİK
Tek ve Çift Sayıları Toplama
İki sayıyı topladığımızda toplamın tek mi çift mi olacağını, toplanan sayıların tek veya çift olmasına bakarak belirleyebiliriz.
Kısa hatırlatma
Birler basamağı 1, 3, 5, 7, 9 olan sayılar tek; 0, 2, 4, 6, 8 olan sayılar çifttir. Nesneler ikişerli eşleştirildiğinde tek sayıda 1 nesne eşsiz kalır, çift sayıda eşsiz nesne kalmaz.
1. İki tek sayının toplamı
Tek sayılı iki grupta birer nesne eşsiz kalır. Gruplar birleştirildiğinde bu iki nesne de eşleşerek yeni bir çift oluşturur. Bu yüzden iki tek sayının toplamı çifttir.
Tek + Tek = Çift
1 + 3 = 4
11 + 3 = 14 → 11 kalem ile 3 kalem birleşince 14 kalem olur.
2. İki çift sayının toplamı
Çift sayılı iki grubun bütün nesneleri ikişerli eşleşir. Gruplar birleştiğinde de eşsiz nesne kalmaz. Bu yüzden iki çift sayının toplamı çifttir.
Çift + Çift = Çift
2 + 4 = 6
6 + 10 = 16 → 6 kalemtıraş ile 10 kalemtıraş birleşince 16 kalemtıraş olur.
3. Bir tek ve bir çift sayının toplamı
Tek sayılı grupta 1 nesne eşsizdir. Çift sayılı grupta bütün nesneler eşleşmiştir. İki grup birleştiğinde 1 nesne yine eşsiz kalır. Bu yüzden bir tek ve bir çift sayının toplamı tektir.
Tek + Çift = Tek
3 + 2 = 5
7 + 8 = 15 → 7 silgi ile 8 silgi birleşince 15 silgi olur.
Çift sayı önce yazıldığında da sonuç tektir: 4 + 13 = 17. Çift + Tek = Tek.
4. Kuralları işlemlerde kullanalım
Önce toplanan sayıların birler basamaklarına bakıp tek veya çift olduklarını belirleriz. Sonra uygun toplama kuralını kullanırız.
| İşlem | Tek–çift ilişkisi |
|---|---|
| 20 + 18 = 38 | çift + çift = çift |
| 15 + 22 = 37 | tek + çift = tek |
| 51 + 4 = 55 | tek + çift = tek |
| 11 + 19 = 30 | tek + tek = çift |
| 15 + 17 = 32 | tek + tek = çift |
| 12 + 38 = 50 | çift + çift = çift |
Örneğin 11 ve 19 tek sayılardır. Toplamı hesaplamadan sonucun çift olacağını söyleyebiliriz. Topladığımızda 30 buluruz; birler basamağı 0 olduğu için 30 çifttir.
5. Basketbol örneği
Verilenler: Faruk’un 7, Murat’ın 8 isabetli atışı vardır.
İstenen: İkisinin toplam isabetli atış sayısının tek mi çift mi olduğunu belirlemek.
Çözüm: 7 tek, 8 çift sayıdır. Bir tek ve bir çift sayının toplamı tektir. 7 + 8 = 15.
Cevap: Toplam 15 isabetli atış vardır. 15 tek sayıdır.
Sıra numarası ile isabetli atış sayısı toplandığında da aynı kurallar geçerlidir:
Faruk: Sıra numarası 1, isabetli atış sayısı 7’dir. 1 + 7 = 8. İki tek sayı toplandığı için sonuç çifttir.
Deren: Sıra numarası 2, isabetli atış sayısı 9’dur. 2 + 9 = 11. Bir çift ve bir tek sayı toplandığı için sonuç tektir.
Karıştırmayalım
İki sayının da tek olması, toplamın tek olacağı anlamına gelmez. 15 + 17 = 32 işleminde iki tek sayının toplamı çifttir.
Karar verirken iki toplananın da tek veya çift oluşu dikkate alınır.
Akılda Kalsın
- Tek + Tek = Çift
- Çift + Çift = Çift
- Tek + Çift = Tek
- Çift + Tek = Tek