3. Sınıf · Türkçe

3. Sınıf Türkçe Noktalama İşaretleri Defter Notu

Noktalama işaretlerinin görevlerini ve cümlelerde doğru kullanıldıkları yerleri açıklamalı örneklerle öğreniyoruz.

3. SINIF TÜRKÇE • NOKTALAMA İŞARETLERİ

✍️ Noktalama İşaretleri

Noktalama işaretleri; cümleleri düzenler, anlamı belirginleştirir ve yazılanların doğru biçimde okunmasını sağlar.

🧩 Öğreneceğimiz işaretler

Nokta (.) Virgül (,) Soru işareti (?) Ünlem (!) Kesme (’) İki nokta (:) Tırnak (“ ”) Kısa çizgi (-) Konuşma çizgisi (—) Yay ayraç ( ) Üç nokta (...) Eğik çizgi (/)
.

Nokta

Nokta aşağıdaki yerlerde kullanılır:

  • Tamamlanmış cümlelerin sonunda
  • Sıra bildiren sayıların sonunda
  • Bazı kısaltmaların sonunda
  • Saatlerin ve tarihlerin yazımında
Saklambaç oynadık.
Cumhuriyetimizin 100. yılıdır.
Dr. Ömer Bey hastasını dinledi.
Kitabın 48. sayfasını açtık.
Saat 14.30’da geldik.
16.10.2020 tarihinde İstanbul’a geldi.
,

Virgül

Birbiri ardınca sıralanan, eş görevli sözcüklerin ve sözcük gruplarının arasına virgül konur. Seslenme ve hitap sözlerinden sonra da virgül kullanılabilir.

Güneş Caddesi üzerinde marketler, mağazalar, berberler vardı.
Ceren’in akvaryumunda iki kırmızı, bir turuncu, bir de mavi balık var.
Ezgi, Cihan ve Mert bugün okula gelmediler.
Sevgili Dedeciğim, bayramınızı kutlarım.
?

Soru İşareti

Soru anlamı taşıyan cümlelerin ve sözlerin sonuna soru işareti konur.

Şimdi ne yapalım?
Cihan ve Mert bugün okula gelmediler mi?
Kocaman çukuru görmüyor musun?
Gerçekten gidecek misin?
!

Ünlem İşareti

Sevinç, korku, şaşırma ve acı gibi duyguları anlatan cümlelerin; seslenme ve hitap sözlerinin sonuna ünlem işareti konur.

Yaşasın! Resim yarışmasında birinci oldum.
Dikkat et! Kocaman çukuru görmüyor musun?
Hey! Bu alana girmenin yasak olduğunu bilmiyor musunuz?
Ah! Çay çok sıcakmış! Elim yandı!
’

Kesme İşareti

Özel adlara, sayılara ve kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır.

Elif’in
Ankara’ya
İstanbul’a
Atatürk’ün
14.30’da
TEMA’nın
:

İki Nokta

Kendisinden sonra örnek veya açıklama verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.

İlkbahar mevsiminin ayları şunlardır: mart, nisan, mayıs.
Annem şöyle seslendi: “Akşam yemeği hazır.”
Çantasında neler yoktu ki: tokalar, boncuklar, not kâğıtları...
“ ”

Tırnak İşareti

Başkasından aktarılan sözler ve özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır.

Arkadaşıma “Küçük Prens” kitabını hediye ettim.
Çocuk, “İmdat! Yardım edin!” diye bağırdı.
Elif, “Ben Bursa’yı gördüm.” dedi.
Zeynep, “Anıtkabir Ankara’da değil mi?” dedi.
-

Kısa Çizgi

Birbiriyle ilişkili sözcüklerin ve sayıların arasında, ayrıca sözcükleri hecelerine ayırırken kısa çizgi kullanılır.

il-ko-kul
Ankara-İstanbul
1881-1938
eş anlamlı-anlamdaş
—

Konuşma Çizgisi

Yazıda satır başına alınan konuşmalar konuşma çizgisiyle gösterilir.

— Bana yardım eder misin?

— Elbette, sana yardım ederim.

— Kazanını bir günlüğüne ödünç verir misin?

( )

Yay Ayraç

Cümlenin anlamını tamamlayan fakat cümlenin dışında kalan ek bilgiler yay ayraç içine alınır.

Atatürk (1881-1938) Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusudur.
Metindeki eş anlamlı (anlamdaş) sözcükleri buldum.
...

Üç Nokta

Tamamlanmamış veya devamı okuyucunun düşüncesine bırakılmış cümlelerin sonuna üç nokta konur.

Her gün aynı yerde, aynı saatte, aynı gülümsemeyle...
Çantasında neler yoktu ki: tokalar, boncuklar, not kâğıtları...
/

Eğik Çizgi

Adreslerde apartman numarası ile daire numarası ve semt ile şehir adının arasına eğik çizgi konur.

Yağmur Sok. No.: 25/3 Yeniköy/İSTANBUL
Uçan Sok. No.: 21/6

📖 İşaretleri birlikte görelim

Derin sabah erkenden uyandı. Pencereden dışarı baktı; hava çok güzeldi.

Bugün okulda Türkiye’nin şehirlerini öğreneceklerdi. Elif en çok Ankara’yı merak ediyordu. Nasıl bir şehirdi acaba?

Öğretmeni Ozan Bey, Ankara’nın başkentimiz olduğunu söylemişti.

Zeynep sordu: “Gerçekten Ankara’ya gidecek misin?”

Elif kararlı bir sesle cevap verdi: “Mutlaka gideceğim!”

⭐ Akılda kalsın

Her noktalama işaretinin farklı bir görevi vardır. Cümlenin anlamına, verilen bilginin türüne ve okurken yapılması gereken duraklamaya dikkat ederek uygun işareti kullanırız.