3. Sınıf Türkçe Sözlük Sırası Defter Notu

Sözcükleri sözlükte bulabilmek için harflerini soldan sağa karşılaştırmayı ve doğru sözlük sırasına koymayı örneklerle öğreniyoruz.

3. SINIF TÜRKÇE • SÖZCÜK BİLGİSİ

📚 Sözlük Sırası

Sözcükler sözlükte alfabe sırasına göre yer alır. Bu düzen, aradığımız sözcüğü sözlükte daha kolay bulmamızı sağlar.

🔤 Kuralı öğrenelim

Önce sözcüklerin ilk harfleri karşılaştırılır.

İlk harfler aynıysa ikinci harflere bakılır.

İkinci harfler de aynıysa karşılaştırmaya sonraki harflerle devam edilir.

🔎 Örneklerle görelim

fındık → fıstık

İlk iki harf aynıdır. N harfi, S harfinden önce geldiği için fındık önce yer alır.

çiçek → çilek

İlk iki harf aynıdır. Ç harfi, L harfinden önce geldiği için çiçek önce yer alır.

makas → mandal

İlk iki harf aynıdır. K harfi, N harfinden önce geldiği için makas önce yer alır.

kalem → kitap

İlk harfler aynıdır. A harfi, İ harfinden önce geldiği için kalem önce yer alır.

yaprak → yastık

İlk iki harf aynıdır. P harfi, S harfinden önce geldiği için yaprak önce yer alır.

şeker → şemsiye

İlk iki harf aynıdır. K harfi, M harfinden önce geldiği için şeker önce yer alır.

✅ Sözcükleri doğru sıralayalım

Aşağıdaki karışık sözcükler, harfleri soldan sağa karşılaştırılarak sözlük sırasına konulmuştur.

Karışık: özlem, ördek, pırasa, portakal

ördek → özlem → pırasa → portakal

Karışık: soğan, şamdan, salatalık, şurup

salatalık → soğan → şamdan → şurup

Karışık: beyaz, balon, buket, bilet

balon → beyaz → bilet → buket

Karışık: zürafa, zebra, zarf, zorluk

zarf → zebra → zorluk → zürafa

Karışık: eldiven, elbise, etek, engel

elbise → eldiven → engel → etek

Karışık: telefon, televizyon, telsiz, teleferik

teleferik → telefon → televizyon → telsiz

Karışık: mendil, mektup, minder, merak

mektup → mendil → merak → minder

Karışık: uzun, uygun, uzak, usta

usta → uygun → uzak → uzun

⚠️ Karıştırmayalım

Sözcükler uzunluklarına ya da anlamlarına göre değil, alfabe sırasına göre dizilir.
İlk harfler aynı olduğunda karar verilmez; ikinci, üçüncü ve gerekirse sonraki harfler karşılaştırılır.
S ile Ş farklı harflerdir. Alfabe sırasında S, Ş’den önce gelir.
O ile Ö de farklı harflerdir. Alfabe sırasında O, Ö’den önce gelir.

⭐ Akılda kalsın

Sözlük sırası belirlenirken harfler soldan sağa karşılaştırılır. Aynı olan harfler geçilir; farklı olan ilk harflerden alfabede önce bulunan, sözcüğün de önce yer almasını sağlar.