4. Sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi

4. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Kur’an-ı Kerim Defter Notu

Kur’an-ı Kerim’in temel özelliklerini, indirilişini ve kitap hâline getirilmesini; ayet, sure, cüz, meal, hafız, hatim ve mukabele kavramlarıyla birlikte öğreniyoruz.

4. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ

Kur’an-ı Kerim

Kur’an-ı Kerim, Müslümanların kutsal kitabı ve ilahi kitapların sonuncusudur. Allah (cc) tarafından Cebrail (as) aracılığıyla Hz. Muhammed’e (sav) indirilmiştir.

1. Kur’an’ın temel özellikleri

Kur’an, insanlara iyiyi ve doğruyu gösterir. İnanç, ibadet ve ahlakla ilgili bilgiler verir; Allah’a, Peygamberimize ve insanlara karşı sorumluluklarımızı öğretir.

Kur’an’ın dili Arapçadır. Mesajı ise ırk, renk ve milliyet ayrımı olmadan bütün insanlara yöneliktir. Bu nedenle evrensel bir kitaptır.

Meal, Kur’an’ın başka bir dile yapılan anlam çevirisidir. Türkçe meal, Kur’an’ın mesajlarını anlamamıza yardımcı olur.

2. İndirilişi ve korunması

Kur’an, 610 yılının Ramazan ayında, Kadir Gecesi’nde indirilmeye başlanmıştır. Bölümler hâlinde indirilişi yaklaşık 23 yıl sürmüş ve 632 yılında tamamlanmıştır.

İlk indirilen ayetler, Alâk suresinin ilk beş ayetidir. İlk ayet “Oku!” emriyle başlar.

Yazılması, toplanması ve çoğaltılması

Hz. Muhammed döneminde: Ayetler yazıldı ve ezberlendi. Vahiy devam ettiği için Kur’an henüz tek bir kitap hâline getirilmedi.

Hz. Ebu Bekir döneminde: Oluşturulan komisyon, ayetleri iki kapak arasında topladı. Kitap hâline getirilen bu nüshaya Mushaf adı verildi.

Hz. Osman döneminde: Kur’an çoğaltıldı ve Müslümanların yaşadığı önemli merkezlere gönderildi. Böylece daha çok insanın Kur’an’a ulaşması sağlandı.

3. Ayet

Ayet, başlangıcı ve sonu belli olan Kur’an ifadeleridir. Birkaç harften, bir ya da daha fazla kelimeden veya cümleden oluşabilir. Kur’an’da 6236 ayet vardır.

Ayetlerin sonunda bulunan, içinde ayet numarası yazılı işarete durak denir. Ayetlerin sıralanışı, Cebrail’in bildirdiği şekilde Peygamberimiz tarafından yapılmıştır.

• Tâhâ suresinin ilk ayeti iki harften oluşan kısa bir ayettir.

• Bakara suresinin 282. ayeti en uzun ayettir.

• Bakara suresinin 255. ayeti “Ayetelkürsi” adıyla bilinir.

4. Sure

Sure, başı ve sonu belli olan ve ayetlerden oluşan Kur’an bölümüdür. Kur’an’da 114 sure vardır. Surelerin uzunlukları ve ayet sayıları farklıdır.

• İlk sure Fatiha, son sure Nâs’tır.

• En uzun sure Bakara’dır: 286 ayet.

• En kısa sure Kevser’dir: 3 ayet.

• Tevbe suresi dışında bütün surelerin başında besmele bulunur.

Surelerin adları ve sıraları

Sureler adlarını bir kelimeden, kişiden, olaydan veya konudan alabilir. Yusuf suresi Hz. Yusuf’un hayatını anlatır; Kalem suresi kaleme yemin edilerek başlar.

Bazı surelerin birden fazla adı vardır: Tevbe–Berae ve Muhammed–Kıtal gibi. Surelerin Kur’an’daki sıralaması Peygamberimiz tarafından yapılmıştır.

Kur’an’daki ilk on sure:

1. Fatiha
2. Bakara
3. Âl-i İmrân
4. Nisâ
5. Mâide
6. En’âm
7. A’râf
8. Enfâl
9. Tevbe
10. Yûnus

5. Cüz

Kur’an’ın yirmi sayfalık bölümlerinden her birine cüz denir. Kur’an’da 30 cüz bulunur; toplam uzunluğu yaklaşık 600 sayfadır.

Cüzlere ayırma, Kur’an’ın okunmasını ve ezberlenmesini kolaylaştırır. Cüzün başladığı sayfanın kenarında cüz gülü bulunur. İçinde cüzün numarası yazılıdır.

Cüz başlangıcını belirten cüz gülü örneği

Cüz gülü

6. Hafız, hatim ve mukabele

Hafız: Kur’an’ın tamamını ezberleyen kişidir.

Hatim: Kur’an’ı Fatiha’dan Nâs’a kadar, baştan sona okuyup bitirmektir. Yüzünden veya ezberden yapılabilir.

Mukabele: Bir kişinin Kur’an’ı sesli okuması, diğerlerinin kendi Kur’an’larından takip etmesidir. Özellikle ramazan ayında yaygındır.

Akılda kalsın

6236 ayet • 114 sure • 30 cüz

İlk indirilen ayetler Alâk suresindedir. Kur’an’ın kitap sırasındaki ilk suresi ise Fatiha’dır.

Kur’an’ı okumak, anlamak ve öğütlerini davranışlara yansıtmak önemlidir.