4. SINIF SOSYAL BİLGİLER • 2. ÜNİTE
2.4 Kurtuluş Destanımız
Milletimiz, vatanını işgalden kurtarmak için birlik ve beraberlik içinde büyük bir mücadele vermiştir.
🇩🇿 Millî Mücadele neden başladı?
Osmanlı Devleti, yaşadığı iç karışıklıklar ve kaybettiği savaşlar nedeniyle zamanla güçsüzleşti. Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale ve Kut’ül Amare gibi önemli başarılar kazanılmasına rağmen savaş kaybedildi.
Savaşın ardından Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandı ve yurdumuz işgal edilmeye başlandı. Milletimiz işgalleri kabul etmeyerek bağımsızlığını korumak için Millî Mücadele’yi başlattı.
Hasan Tahsin
İzmir’in işgali sırasında düşmana ilk kurşunu sıkan gazeteci Hasan Tahsin, işgale karşı direnişin sembol isimlerinden biri oldu ve burada şehit edildi.
🛡️ Mustafa Kemal Paşa mücadeleyi başlatıyor
Mustafa Kemal Paşa, Çanakkale Savaşı’ndaki başarılarıyla milletimizin tanıdığı ve güvendiği bir komutandı. Yurdun içinde bulunduğu kötü duruma çözüm bulmak için silah arkadaşlarıyla birlikte çalışmaya başladı.
19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı. Ardından Havza ve Amasya’ya geçerek genelgeler yayımladı, toplantılar düzenledi ve halkı işgallere karşı bilinçlendirdi.
Mustafa Kemal Paşa Samsun’a çıktı.
Halk, işgallere karşı bilinçlendirildi ve Millî Mücadele’nin amacı açıklandı.
Vatanın bir bütün olduğu ve parçalanamayacağı kararı benimsendi.
Mustafa Kemal Paşa ve Temsil Heyeti Ankara’ya geldi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Ankara’da açıldı.
Sevr Barış Antlaşması
Osmanlı Devleti’ne çok ağır şartlar getiren Sevr Barış Antlaşması 10 Ağustos 1920’de imzalandı. Milletimizin Millî Mücadele’ye devam etmesi nedeniyle bu antlaşma uygulanamadı ve geçersiz kaldı.
⚔️ Millî Mücadele cepheleri
Kuvayımilliye birlikleri, düşman kuvvetleriyle daha etkili mücadele edilebilmesi için düzenli ordu altında toplandı. Millî Mücadele üç ana cephede yürütüldü.
Doğu Cephesi
Kâzım Karabekir komutasındaki ordumuz Ermenilerle mücadele ederek onları yenilgiye uğrattı.
Güney Cephesi
Maraş, Antep ve Urfa’da halkımız Fransız işgaline karşı büyük bir direniş gösterdi.
Batı Cephesi
Yunan kuvvetlerine karşı düzenli ordumuz mücadele etti. Millî Mücadele’nin kesin sonucu bu cephede alındı.
🎖️ Millî Mücadele kahramanları
🏆 Batı Cephesi’nde zafere giden yol
- Birinci ve İkinci İnönü Savaşları kazanılarak Yunan ilerleyişi önemli ölçüde durduruldu.
- Kütahya-Eskişehir Savaşları kaybedilince ordumuz Sakarya Nehri’nin doğusuna çekildi.
- Tekâlif-i Millîye Emirleri yayımlanarak ordunun ihtiyaçlarının karşılanması için milletçe dayanışma sağlandı.
- Sakarya Meydan Muharebesi Millî Mücadele’nin dönüm noktalarından biri oldu.
- 26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz sonucunda Yunan ordusu kesin yenilgiye uğratıldı ve 9 Eylül 1922’de İzmir kurtarıldı.
Barış ve işgalin sona ermesi
Büyük zaferin ardından Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı.
24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması imzalanarak bağımsızlığımız uluslararası alanda kabul edildi.
6 Ekim 1923’te Türk ordusunun İstanbul’a girmesiyle işgal tamamen sona erdi.
🌟 Cumhuriyet ve yenilikler
Savaşın ardından Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde ülkemizin yeniden kurulması ve geliştirilmesi için çalışmalar başladı.
29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi. Gazi Mustafa Kemal Paşa Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı seçildi. Eğitimden toplumsal yaşama kadar birçok alanda yenilikler yapıldı.
⭐ Konunun özü
Millî Mücadele; kadın, erkek, genç ve yaşlı demeden milletimizin birlik içinde verdiği bir bağımsızlık mücadelesidir. Mustafa Kemal Paşa’nın önderliği, kahramanlarımızın cesareti ve milletimizin dayanışması sayesinde vatanımız işgalden kurtarılmış ve Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştur.