4. SINIF TÜRKÇE • NOKTALAMA İŞARETLERİ
Eğik Çizgi (/)
Eğik çizgi; adreslerde, tarihlerde, genel ağ adreslerinde ve eklerin farklı biçimlerini gösterirken kullanılır. Görevini, içinde bulunduğu ifadeye bakarak belirleriz.
1. Adreslerde Yer Adlarını Ayırırken
Adres yazarken semt, ilçe ve il adlarını birbirinden ayırmak için eğik çizgi kullanılır.
Buca/İZMİR
“Buca” ilçeyi, “İzmir” ili belirtir. Aradaki eğik çizgi bu iki bilgiyi ayırır.
Çankaya/ANKARA
“Çankaya” ilçeyi, “Ankara” ili belirtir.
Eğik çizgi adresin her sözcüğü arasına konmaz. Bu örneklerde ilçe ile il arasındadır.
2. Adreslerde Numaraları Ayırırken
Adreslerde bina ve daire numarası gibi numara bilgilerini ayırmak için de eğik çizgi kullanılır.
Örnek Adres
Çiçek Mahallesi, Lale Sokak, No: 18/4 Buca/İZMİR
Bu kurmaca adres örneğinde:
18 → Bina numarasıdır.
4 → Daire numarasıdır.
Buca → İlçedir.
İzmir → İldir.
İlk eğik çizgi iki numarayı, ikinci eğik çizgi ilçe ve il adlarını ayırmıştır.
Daire numarası ile kat numarası aynı bilgi değildir. Bu örnekteki 4, daire numarası olarak verilmiştir. Bundan dairenin dördüncü katta olduğu sonucu çıkarılamaz.
3. Tarihlerde Gün, Ay ve Yılı Ayırırken
Tarihleri rakamlarla yazarken gün, ay ve yılı gösteren sayıların arasına eğik çizgi konabilir.
06/05/2025
06 → Gün
05 → Ay: Mayıs
2025 → Yıl
Bu tarih 6 Mayıs 2025 olarak okunur. İlk eğik çizgi günü aydan, ikinci eğik çizgi ayı yıldan ayırır.
Sergimiz 18/10/2025 tarihinde açıldı.
Tarih, “18 Ekim 2025” diye okunur.
Geziyi 12/04/2025 tarihinde yaptık.
Tarih, “12 Nisan 2025” diye okunur.
Tarihler noktayla da yazılabilir: 06.05.2025. İki yazımda da gün, ay ve yıl aynıdır. Aynı tarihte ayırıcıları tutarlı kullanırız: 06/05/2025 veya 06.05.2025.
4. Genel Ağ Adreslerinde
Eğik çizgi, genel ağ yani internet adreslerinin yazımında da bulunur.
https://www.meb.gov.tr/iletisim/
Adresin başındaki https: bölümünden sonra iki eğik çizgi vardır. Adresin ilerleyen bölümlerinde de eğik çizgiler kullanılmıştır.
Buradaki çizgiler, adresin yazılışının bir parçasıdır. Bir genel ağ adresini yazarken işaretlerini değiştirmeden aktarırız.
5. Eklerin Farklı Biçimlerini Gösterirken
Bir ekin farklı biçimlerini birlikte göstermek için aralarına eğik çizgi konabilir.
-lar/-ler
“-lar” ve “-ler”, çoğul ekinin farklı biçimleridir.
kitap + -lar → kitaplar
çiçek + -ler → çiçekler
Kısa çizgiler ekleri tek başına gösterir. Eğik çizgi iki farklı biçimi ayırır.
Normal sözcük yazımında eğik çizgi kullanmayız. “Kitaplar ve çiçekler masadaydı.” diye yazarız. “-lar/-ler” gösterimi, ekleri tanıtırken kullanılır.
İşaretleri Karıştırmayalım
ki-tap → Kısa çizgi (-), heceleri ayırır.
12/04/2025 → Eğik çizgi (/), tarihin bölümlerini ayırır.
Çizginin biçimine ve kullanıldığı yere birlikte dikkat ederiz.
Metin İçinde Birlikte Görelim
Mektup Günü
Ece, 06/05/2025 tarihinde arkadaşına bir mektup yazdı. Zarfın üstüne adresi geçirdi: Çiçek Mahallesi, Lale Sokak, No: 18/4 Buca/İZMİR. Bu örnekte bina numarası 18, daire numarası 4 olarak belirtilmişti. Ece, zarfı kapatmadan önce adresi bir kez daha kontrol etti.
06/05/2025 → Gün, ay ve yıl ayrılmıştır.
18/4 → Bina ve daire numaraları ayrılmıştır.
Buca/İZMİR → İlçe ile il adı ayrılmıştır.
Aynı işaret üç yerde kullanılmıştır. Görevini, tarihin veya adresin hangi bölümünde bulunduğuna bakarak anlarız.
Dil Bilgisi Kartı
Mert, defterine “Çoğul eki: -lar/-ler” yazdı. Kartın altına “kalemler, kuşlar” örneklerini ekledi. Çalışmasını 10/03/2025 tarihinde bitirdi. Ece, karttaki eğik çizgilerin görevlerini anlattı.
-lar/-ler → Çoğul ekinin farklı biçimleri gösterilmiştir.
10/03/2025 → Gün, ay ve yıl ayrılmıştır. Bu tarih 10 Mart 2025’tir.
kalemler, kuşlar → Ekler sözcüklere bitişik yazılmıştır; sözcüklerin içinde eğik çizgi yoktur.
Akılda Kalsın
Eğik çizgi; adreslerde yer ve numara bilgilerini, tarihlerde gün, ay ve yılı, eklerin farklı biçimlerini ayırabilir. Genel ağ adreslerinin yazımında da kullanılır.
İşaret aynı olsa da görevi, kullanıldığı ifadeye göre değişir.