Kavram Haritası
Bilgileri gruplandırır, ana kavramdan ilgili alt kavramlara doğru ilerleriz.
📌 Kavram Haritası Nedir?
Birbiriyle bağlantılı sözcük ve açıklamaların aralarındaki bağları bir şema üzerinde göstermeye kavram haritası denir.
Kavram haritasında bilgiler yalnızca sıralanmaz. Kavramların nasıl gruplandığı ve birbirleriyle nasıl bağlantı kurduğu da gösterilir.
🧩 Kavram Haritasının Bölümleri
Haritanın başlangıç noktasıdır. Konunun en genel başlığını gösterir.
Ana kavramın türlerini, bölümlerini veya ilişkili olduğu kavramları gösterir.
Çizgiler ve oklar, kavramlar arasındaki ilişkinin yönünü belirtir.
Alt kavramların altında yer alan örnekler, sınıflandırmayı somutlaştırır.
🔤 Örnek Kavram Haritası: Harfler
Harfler ana kavramdır. Harfler önce ünlüler ve ünsüzler olarak ikiye ayrılır. Ünlüler de kalınlık ve incelik özelliklerine göre yeniden sınıflandırılır.
m – n – p – r – s – ş – t – v – y – z
🔎 Harfler Kavram Haritasının Açıklaması
Harfler → Ünlüler → Kalın Ünlüler bağlantısı takip edildiğinde a, ı, o, u harflerine ulaşılır.
Harfler → Ünlüler → İnce Ünlüler bağlantısı takip edildiğinde e, i, ö, ü harflerine ulaşılır.
Harfler → Ünsüzler bağlantısı ise alfabemizdeki yirmi bir ünsüz harfi gösterir.
🏅 Örnek Kavram Haritası: Spor Dalları
Spor Dalları ana kavramdır. Sporlar, yapıldıkları ortam ve özelliklerine göre su sporları, salon sporları ve kış sporları başlıkları altında gruplandırılır.
Su Sporları
Salon Sporları
Kış Sporları
🧭 Kavram Haritasını Okuma Yolu
Haritanın merkezindeki veya en üstündeki kavram, konunun genel başlığıdır.
Oklar ve çizgiler, hangi kavramın hangi başlığa bağlandığını gösterir.
Ana kavramdan alt kavramlara, alt kavramlardan örneklere ulaşılır.
⚖️ Liste ile Kavram Haritası Arasındaki Fark
Sözcükleri art arda verir; ancak aralarındaki ilişkinin türünü her zaman göstermez.
Sözcükleri gruplandırır; ana kavram, alt kavram ve örnekler arasındaki bağlantıyı görünür hâle getirir.
📝 Kavram Haritası Oluşturma Basamakları
- Konunun en genel ifadesi ana kavram olarak belirlenir.
- Ana kavramla doğrudan ilişkili alt kavramlar seçilir.
- Benzer özellik taşıyan kavramlar aynı başlık altında toplanır.
- Kavramlar arasındaki bağ çizgi veya oklarla gösterilir.
- Gerekli olduğunda alt kavramların altına açıklayıcı örnekler yerleştirilir.
⭐ Akılda Kalsın
Kavram haritası, birbiriyle bağlantılı sözcük ve açıklamaları bir şema üzerinde gösterir.
Harita okunurken ana kavramdan alt kavramlara, alt kavramlardan örneklere doğru ilerlenir.
Kavramlar doğru gruplandırıldığında bilgiler daha düzenli, anlaşılır ve kolay hatırlanır hâle gelir.