4. SINIF TÜRKÇE • SÖZCÜK BİLGİSİ
Somut ve Soyut Anlamlı Sözcükler
Algılayabildiğimiz varlıklarla duygu ve düşüncelerimizi karşılayan kavramları ayırıyoruz.
🍎
Somut anlam
En az bir duyu organımızla algılayabildiğimiz varlıkları karşılar.
💭
Soyut anlam
Duyu organlarımızla algılayamadığımız duygu ve düşünceleri karşılar.
👁️ Somut anlamlı sözcükler
Görebildiğimiz, işitebildiğimiz, koklayabildiğimiz, tadabildiğimiz veya
dokunarak hissedebildiğimiz varlıkların adları somut anlamlıdır.
👁️
Görme
renk, bulut
👂
İşitme
ses, müzik
👃
Koklama
koku, parfüm
👅
Tatma
şeker, limon
✋
Dokunma
taş, pamuk
✅ Somut anlamlı sözcük örnekleri
kitap
mikroskop
ışık
yağmur
çikolata
rüzgâr
zil sesi
çiçek kokusu
💭 Soyut anlamlı sözcükler
Göremediğimiz, işitemediğimiz, koklayamadığımız, tadamadığımız ve dokunamadığımız;
yalnızca zihnimizle kavradığımız duygu ve düşünceler soyut anlamlıdır.
sevgi
mutluluk
özlem
cesaret
korku
bilgi
hayal
düşünce
🔍 Kendimize hangi soruyu sorarız?
Bu varlığı beş duyu organımdan en az biriyle algılayabilir miyim?
EVET
Somut anlamlıdır.
HAYIR
Soyut anlamlıdır.
📝 Cümle içindeki kullanımlar
Pencereden parlak bir ışık süzüldü.
Işık: Görülebildiği için somuttur.
Arkadaşımın başarısı beni çok mutlu etti.
Mutluluk: Bir duygu olduğu için soyuttur.
Mutfaktan güzel bir koku geliyordu.
Koku: Koklama duyusuyla algılandığı için somuttur.
Çocuk, korkusunu yenerek içeri girdi.
Korku: Duyu organlarıyla algılanamadığı için soyuttur.
🌬️ Göremediğimiz her şey soyut değildir
Bir varlığı göremesek bile başka bir duyu organımızla algılayabiliyorsak o varlık
somuttur.
🌬️
Rüzgâr
Dokunma duyusuyla hissedilir.
🔔
Ses
İşitme duyusuyla algılanır.
🌸
Koku
Koklama duyusuyla algılanır.
🧠 Sözcükleri sınıflandıralım
SOMUT
taş • yağmur • müzik • çiçek
şeker • duman • yıldız • soğuk
şeker • duman • yıldız • soğuk
SOYUT
dostluk • sabır • umut • üzüntü
zekâ • merak • iyilik • özgürlük
zekâ • merak • iyilik • özgürlük
✏️ Somut ve soyut sözcükleri bulalım
Çocuğun hayalleri, gökyüzündeki
yıldızlar kadar çoktu.
Sevgi, insanlar arasındaki
dostluğu güçlendirir.
Yağmurun sesi içimde büyük bir
huzur oluşturdu.
Yeşil sözcükler somut,
mor sözcükler soyut anlamlıdır.
🔍 Hangisi somut, hangisi soyut?
🍋 Limonun ekşi tadı → Somut
💛 Arkadaş sevgisi → Soyut
🎵 Kuşların sesi → Somut
🌟 Başarma isteği → Soyut
🪨 Taşın sertliği → Somut
🧠 Güzel bir düşünce → Soyut
⭐ Akılda Kalsın
En az bir duyu organımızla algılayabildiğimiz varlıklar
somut; duyularımızla algılayamadığımız, yalnızca zihnimizle
kavradığımız duygu ve düşünceler soyut anlamlıdır.