Türkçe Araçları
Türkçe - Hece Bilgisi: Satır Sonu Defteri
Kalem defterin satırına yazarken bir sözcük sığmayınca durur: "Nereden bölelim?" Sınıf hece sınırını bulur, kısa çizgi çizilir, kalan heceler alt satıra geçer. Hece bilgisi ve satır sonuna sığmayan sözcükler için akıllı tahta aracı.
Araç hazırlanıyor…
Bu araç hakkında
Hece Bilgisi: Satır Sonu Defteri, Türkçe dersindeki hece bilgisi ve satır sonuna sığmayan sözcükler konusunu canlı bir okul defteri üzerinde öğreten akıllı tahta aracıdır.
Masada kapalı bir defter durur; kenarındaki renkli ayraçların her biri ayrı bir metindir. Öğretmen bir ayraç seçince kapak açılır ve kurşun kalem metni el yazısıyla harf harf yazmaya başlar. Satırın sonunda kırmızı bir sınır çizgisi vardır. Bir sözcük satıra sığmayınca kalem durur, sözcüğün taşan kısmı sınırın dışında soluk görünür ve sınıfa sorulur: Bu sözcüğü nereden bölelim?
Öğretmen iki harfin arasına dokunur. Doğru hece sınırı seçilirse kalem satır sonuna kısa çizgi çizer ve kalan heceler alt satıra kayar. Yanlış seçimde aracın söylediği neden konunun kuralını tekrar ettirir: hecenin ortasından bölünmez, satır sonunda ve satır başında tek harf kalmaz, bölünen parça satıra sığmalıdır. Okul, ayı gibi bölünemeyen sözcüklerde doğru cevap sözcüğü bütün olarak alt satıra geçirmektir. "Heceleri göster" düğmesi heceleri kısa çizgiyle ayırarak gösterir (ya-şı-yor gibi); harfler tek renktir.
Öğretmen kırmızı sınır çizgisini sürükleyip sayfayı daraltınca bütün sayfa gözlerin önünde yeniden dizilir: sözcükler hecelerinden bölünür, kısa çizgiler belirip kaybolur. Metin bitince kaç sözcüğün hecesinden bölündüğü bir notla özetlenir.
Sınıfta nasıl kullanılır?
- Bir ayraç seçin; kalem metni yazarken öğrenciler satırı izleyip sözcüklerin sığıp sığmayacağını tahmin etsin.
- Kalem durunca önce sınıfa sorun: Bu sözcüğün heceleri neler, nereden bölebiliriz?
- Bir öğrencinin söylediği yere dokunun; yanlışsa aracın verdiği nedeni birlikte okuyun.
- Okul, ayı gibi bölünemeyen sözcüklerde "Alt satıra geçir"i öğrencilere seçtirin ve nedenini söyletin.
- Metin bitince kırmızı sınırı sürükleyip sayfayı daraltın; yeni bölünen sözcükleri birlikte heceleyin.
Öğrenciye kazandırdıkları
- Sözcükteki ünlü harfleri sayarak hece sayısını bulur.
- Satır sonuna sığmayan sözcüğü hecesinden böler ve kısa çizgi koyar.
- Satır sonunda ve satır başında tek harf bırakılmayacağını bilir.
- Bölünemeyen sözcükleri bütün olarak alt satıra yazar.
- Defterine yazarken satırı düzenli kullanma alışkanlığı kazanır.
