4. Sınıf
4.Sınıf Matematik - Çıkarma İşlemi: Bozarak Çıkarma Atölyesi
Ahşap blok atölyesinde dört basamaklı çıkarma: pres bloğu bozar, çıkanlar kavanoza uçar; alt alta işlem adım adım, sağlamalı.
Araç hazırlanıyor…
Bu araç hakkında
Bozarak Çıkarma Atölyesi'nde eksilen, ahşap onluk bloklarla tezgâhtaki dört bölmeye dizilir: binlik küpler, yüzlük plakalar, onluk çubuklar ve birlik küpler. Sağda işlem, basamak sütunlarıyla alt alta yazılıdır. Çıkarmaya birler basamağından başlanır. Her basamakta önce soru gelir: "5 birlikten 9 birlik çıkar mı?" Çıkmazsa gezer pres soldaki basamağa gider, bir onluğu ezer ve on birlik küp birler bölmesine saçılır. İşlemde bozulan rakamın üstü çizilir, üstüne yeni değeri kırmızıyla yazılır, mavi bir ok iki basamağı bağlar. Sonra çıkan bloklar kavanoza uçar, kalanlar tek tek sayılır ve fark yazılır.
Sıfırlı sayılarda bozma zincir hâlinde gösterilir: bir binlik on yüzlüğe, bir yüzlük on onluğa, bir onluk on birliğe dönüşür. Sınıf, soru kartındaki düğmelerle cevap verebilir; yanlışta ipucu gelir. Sonda sağlama yapılır: kavanozdaki bloklar geri döner, onar onar kenetlenip eksileni yeniden oluşturur. Böylece bozmanın sayının değerini değiştirmediği gözle görülür.
Hazır işlemler, rastgele işlemler (bozmasız, bir, iki, üç bozmalı, sıfırlı) ve öğrencinin kendi işlemi seçilebilir. Sekiz işlemlik çalışma kâğıdı ve bozma işaretli cevap anahtarı PDF olarak indirilir.
Sınıfta nasıl kullanılır?
- İşlemi seçin — Hazır bir işlemle başlayın; tezgâhtaki blokları birlikte sayın, eksilenin basamaklarını söyleyin.
- Soruyu sorun — "5 birlikten 9 birlik çıkar mı?" Sınıf karar versin, bir öğrenci karttaki düğmeye dokunsun.
- Bozmayı izleyin — Pres bir onluğu bozunca birler bölmesindeki blokları sayın; işlemdeki kırmızı rakamlarla karşılaştırın.
- Çıkarın ve sayın — Kavanoza giden blokları ve kalanları sayın, farkı birlikte yazın.
- Sağlama yapın — Bloklar geri dönüp kenetlenirken "bozma sayıyı değiştirdi mi?" diye sorun; sonra çalışma kâğıdını dağıtın.
Öğrenciye kazandırdıkları
- En çok dört basamaklı doğal sayılarla çıkarma işlemini basamakları alt alta yazarak, birler basamağından başlayarak yapar.
- Bir basamaktaki sayı yetmediğinde bir üst basamaktan onluk bozmanın anlamını modelle kavrar.
- Sıfırlı sayılarda zincir hâlinde bozmayı yapar.
- Bozulan rakamın üstünü çizip yeni değerini yazma yazımını kullanır.
- Çıkarmanın sağlamasını toplama işlemiyle yapar.
